|
Derginin Adı:
|
Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi
|
|
Cilt:
|
2026/1
|
|
Sayı:
|
55
|
|
Makale Başlık:
|
Türk Edebiyatından İran Edebiyatına Uzanan Bir Çizgi: Kerem Gibi
|
|
Makale Alternatif Dilde Başlık:
|
A Literary Path From Turkish Literature to Persian Literature: Like Kerem
|
|
Makale Eklenme Tarihi:
|
25.06.2026
|
|
Okunma Sayısı:
|
0
|
|
Makale Özeti:
|
Nâzım Hikmet II. Pehlevi döneminde (1940-1978) İran’da en çok ilgi gören Türk şairlerin başında gelmektedir. Bu dönemde toplumcu şiirin şekil almasında batılı şairlerin şiir çevirilerinin yanı sıra Nâzım Hikmet’in Farsçaya aktarılan şiir tercümeleri de etkili oldu. Bu bağlamda İranlı şair Hamîd Musaddık’ın Âbî, Hâkesterî, Siyâh (Mavi, Gri, Siyah) şiirinin Nâzım Hikmet’in Kerem Gibi şiirine benzerliği dikkat çekicidir. Toplumcu mesajı ile ön plana çıkan şiirde romantik bir hava hâkimdir. Karamsar bir ortamda aşığın sürekli maşuka seslendiği şiir her ne kadar romantik duyuşlarla şekillense de şiirde asıl vurgulanan toplumcu mesajıdır. Ülkede hâkim olan siyasi ve sosyal olayların etkisiyle İranlı şair şiiriyle toplumda bir farkındalık ve direnç oluşturmaya çalıştı. Nâzım Hikmet Kerem Gibi’de muhatabını inancı için Kerem gibi kül olmaya çağırırken İranlı şair şirinde farklı kelimelerle fakat aynı anlam dünyasıyla özelde sevgiliyi genel anlamda arkadaşlarını, yoldaşlarını ve halkını düşmanla mücadeleye çağırmaktadır. Hamîd Musaddık’ın şiiri 1969 yılında İran’da siyasi olayların etkisiyle üniversite öğrencilerinin diline pelesenk oldu ve şiir adeta bir direnişin ifadesi haline geldi. Bu çalışmada Nâzım Hikmet’in şiiri merkeze alınarak Hamîd Musaddık’ın şiiri biçim ve içerik açısından incelenecek, şiirin Nâzım Hikmet’in şiirine olan benzerlikleri ve farklılıkları ortaya konulacaktır. Çalışmada iki şiir arasındaki farklılıklardan çok benzerliklerin olduğu tespit edildi.
|
|
Alternatif Dilde Özet:
|
Nazım Hikmet was among the most prominent Turkish poets to attract attention in Iran during the reign of Mohammad Reza Pahlavi (1940–1978). In the shaping of socialist poetry in this period, not only translations of Western poets but also the Persian translations of Nazım Hikmet’s poems played a significant role. Within this context, the resemblance between the Iranian poet Hamid Musaddiq’s poem Ābī, Hākesterī, Siyāh (Blue, Grey, Black) and Nazım Hikmet’s poem Like Kerem is particularly striking. Although Musaddiq’s poem is imbued with a romantic atmosphere, its essential emphasis lies in its social and political message. Against the backdrop of political and social turbulence in the country, the poet sought to raise awareness and resistance within society. While Nazım Hikmet calls upon his addressee to be consumed “Like Kerem” for their faith, Musaddiq, through different words yet within the same semantic framework, summons his beloved—symbolically extending to friends, comrades, and the people at large—to struggle against the enemy. In 1969, amid political upheaval, Musaddiq’s poem became a slogan among Iranian university students and came to serve as a voice of resistance. This study takes Nazım Hikmet’s Like Kerem as its point of departure and examines Hamid Musaddiq’s poem in terms of form and content, highlighting the similarities and differences between the two. The findings suggest that the points of resemblance outweigh the divergences.
|